तिसरा दिवस
आमचा तिसरा दिवस रात्री साडेबारालाच सुरू झाला.
अंघोळ वगैरे करून तयार होऊन रात्री दीड वाजता खाली हाॅटेलच्या रिसेप्शनमध्ये सर्वांनी भेटायचं असं प्रज्ञाने सांगितलं होतं.
तिथून बसने काशी विश्वेश्वर मंदीरात पहाटे तीन वाजताच्या मंगल आरतीसाठी जायचं होतं. प्रज्ञाने आम्हा सर्वांसाठी तो स्लाॅट बूक केला होता.
रात्री सव्वादोन वाजता बसने आम्हाला एके ठिकाणी सोडलं आणि तिथून जवळ जवळ २०-२५ मिनीटं चालत आम्ही मंदीरात गेलो.
आमच्या आधीही तिथे अनेकजण येऊन रांगेत उभे होते.
बरोबर अडीच वाजता आम्हाला आत सोडण्यात आलं आणि तीन वाजता मंगलआरती सूरू झाली.
गाभार्यात अगदी समोर उभं राहायला मिळालं तरी गर्दी प्रचंड होती. त्यामुळे कधी गाभार्यातील पिंडीचं दर्शन व्हायचं तर कधी मध्येच समोर कोणाचं डोकं आलं तर समोरच्या भल्या मोठ्या स्क्रीनवर आरती पाहायला मिळत होती.
साग्रसंगीत सगळे विधी पाहायला मिळाले. आरती झाल्यावर अगदी गाभार्यात जाऊन मनाप्रमाणे दर्शन घेतलं.
मंदिराच्या आवारातच असलेली गणपती, शनि, शंकर, कार्तिकेय आणि इतरही काही मंदीरे पाहिली.
तिथेच बाजूला एक बुजवण्यात आलेली विहीर आणि नंदी आहे. मुघलांच्या आक्रमणावेळी ज्योतीर्लिंग वाचवण्यासाठी तिथल्या मुख्य पुजार्याने शिवलिंगासकट त्या विहिरीत उडी मारली होती आसे सांगितले जाते.
नंदीच्या तोंडाच्या दिशेलाच ज्ञानवापी मशीद आहे. तिथे खाली व्यासांची गुहा पाहिली आणि तिथेच काही मूर्त्या होत्या ज्यांची पूजा सुरू होती.
काशी विश्वेश्वराच्या जवळच अन्नपूर्णा मातेचंही सुरेख मंदिर आहे .
तिथेही छान दर्शन झालं. इथे सगळीचकडे वानरांचा प्रचंड सुळसुळाट आहे.
ते इतके माणसाळलेले आहेत कि तुमच्या हातातून फुलं फळं प्रसाद आणि काहीही काढून घेतात.
आम्ही दर्शनासाठी रांगेत उभं असताना तर काहीजणांच्या खांद्यावर उडी मारुन अगदी सहज पलिकडे जात होते.
तिथून मग आम्ही काशी विश्वेश्वराचा नविनच बनवलेला काॅरीडोर पाहायला गेलो. तिथे अजिबात गर्दीही नव्हती आणि इथे फोटो काढायला परवानगी होती. तेव्हा इथे सर्वांनी फोटो काढले आणि तिथून मग काळभैरवाच्या मंदिरात गेलो .
काळभैरवाला काशीचा कोतवाल म्हणतात . काशीकापुराधीनाथ म्हणून प्रसिद्ध असलेला हा काळभैरव इथल्या नागरिकांसाठी न्यायनिवाडा करतो अशी मान्यता आहे. त्याची परवानगी असेल तरच काशीत तुम्हाला प्रवेश मिळतो. इथे नैवेद्य म्हणून दारूचा भोग चढविण्याची पद्धत आहे.
अशाप्रकारे रात्रभर देवदर्शन करून परत बरीच तंगडतोड करत बसपर्यंत आलो आणि बसने हाॅटेलवर.
तिथे नाश्ता केला आणि लगेचच गयेला जाण्यासाठी परत बसमधून प्रवासाला सुरूवात केली.
बसमध्ये बसताच बहुतेक सगळेच दुसर्या क्षणाला गाढ झोपी गेले. दोन अडीच तासांनी सगळे आळोखेपिळोखे देत जागे झाले. पण गया यायला अजून बराच वेळ होता.
मग सर्वांनी गाणी म्हणायला सूरूवात केली, भेंड्या खेळलो आणि प्रवास सुरेल झाला.
मध्येच चहा प्यायला जेवायला थांबलो.
दुपारी गयाला पोचल्यावर हाॅटेलमध्ये चेक ईन केलं आणि लागलीच तिथला जगप्रसिद्ध 'द ग्रेट बुद्धा स्टॅच्यु' पाहायला गेलो.
८० फूट उंचीची ही गौतमबुद्धांची मूर्ती एका कमळात ध्यानस्त बसलेली आहे.
सॅन्डस्टोन आणि लाल ग्रॅनाईटच्या विटांनी बनलेला हा पुतळा त्या काळी म्हणजे १९९० च्या सुमारास बुद्धांचा विश्वभरातील सर्वात ऊंच पुतळा म्हणून ह्याची प्रसिद्ध होती.
'दाईबुत्सु' (म्हणजे जपानी भाषेत विशाल बुद्ध मूर्ती) म्हणून प्रसिद्ध असलेल्या ह्या बुद्धाच्या चेहर्यावरील भाव अतिशय प्रसन्न समाधानी असून मूर्तीच्या चारही बाजूला जपानी बौद्ध शिष्यांच्या मूर्त्या आहेत .
विशेष म्हणजे प्रत्येक शिष्याच्या चेहर्यावरील सुरकुत्या, डोळ्यांचे आकार आणि डोळ्यातील भाव वेगळे होते.
त्यांचे वस्त्र जरी एकच असले तरी परिधान करण्याची प्रत्येकाची वेगळी आहे.
ह्यामुळे प्रत्येक मूर्तीतील वेगळेपण उठून दिसत होतं.
ह्या मंदीराचं उद्घाटन दलाई लामांच्या हस्ते झालेलं आहे.
इथून आम्ही बोधीवृक्ष पाहायला निघालो. वाटेत चहा प्यायला एका टपरीवर थांबलो. चहा पिता पिता त्या टपरीवाल्याशी सहज गप्पा सुरू झाल्या.
तो आम्हा सर्वांना त्याची जीरा बटर कुकीज घ्यायचा फारच आग्रह करू लागला.
मग सर्वांनीच दोनदोन कूकीज विकत घेतल्या. त्या कुकीजची चव खरच लाजवाब होती. बटरची हलकिशी नमकिन चव , त्यावर जीर्याची चव आणि अगदी हवा तितकाच गोडवा.
शिवाय तोंडात विरघळत होत्या त्या कुकीज .
त्या टपरीचं आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे टपरीवर जवळजवळ सर्वच भाषांमध्ये टपरीचं नाव लिहीलेलं . अगदी संस्कृतमध्ये सुद्धा होतं . फक्त मराठीतून लिहीलं नव्हतं.
चौकशी केल्यावर कळलं कि टपरीवाल्याला स्वतःला ह्या सगळ्या भाषा येत होत्या .
मग त्याला मराठी येतं का विचारलं तर आमच्याकडे तोडक्यामोडक्या
मराठीतून दोन तीन वाक्य बोलला.
त्याने आम्हाला शब्द दिला कि आम्ही परत तिथे येऊ तेव्हा त्या टपरीवर मराठीतूनही नाव लिहीलेलं असेल.
तिथली आणखी एक लक्ष वेधून घेणारी गोष्ट म्हणजे दिव्यांग लोकांसाठी टपरीवर मोफत चहासेवा उपलब्ध आहे असा लिहीलेला बोर्ड. त्याचा साधा बोलघेवडा स्वभाव आणि मनाची ही श्रीमंती पाहून खूप छान वाटलं.
इथून आम्ही ताजेतवाने होऊन बोधीवृक्ष पाहायला गेलो.
ह्याच वृक्षाखाली बुद्धाला ज्ञानप्राप्ती होऊन आत्म साक्षात्कार झाला होता.
पण हा तो मूळ पिंपळ वृक्ष नसून त्याच वृक्षाचा वंशज आहे असे कळले.
मूळ पिंपळ वृक्षाचे खोड सम्राट अशोकाची मुलगी संघमित्रा हिने श्रीलंकेत बौद्ध धर्माचा प्रसार करण्यासाठी तिथे नेऊन लावले होते.
तिथला वृक्ष फोफावल्यानंतर त्याचे खोड परत इथे आणून लावण्यात आले अशी माहिती आम्हाला मिळाली .
त्या वृक्षाच्या आजूबाजूला आणि त्या संपूर्ण परीसरातच अनेक बौद्ध भिख्खू ध्यानस्थ बसले होते. काहीजण प्रार्थना करत होते. काही लोटांगण घालत होते.
त्यांना तिथे राहून निवांतपणे ध्यान करता यावे म्हणून अनेक छोट्या राहुट्या बांधलेल्या होत्या.
एकूण वातावरण अतिशय शांत, प्रसन्न आणि पवित्र होतं.
इथेही ध्यानस्थ बुद्धाची सुरेख मूर्ती आहे. असं म्हणतात कि इथली बुद्धाची मूर्ती त्याच अवस्थेत आहे ज्या अवस्थेत बसून त्यांनी तपस्या केली होती.
सारं काही फिरून आम्ही हाॅटेलवर आलो, गरमागरम जेवणावर ताव मारला आणि डाराडूर झोपी गेलो.
(क्रमशः)
©नयना पिकळे
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा